Yoğun bakımda yatan kanserli çocuklarda prognozu etkileyen faktörlerin retrospektif değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERFU ATEŞŞAHİN
Danışman: Şebnem Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kanserli çocuklarda beş yıllık sağkalım oranı artık %80-85'e ulaşmıştır. Bu hastalarda hastalıklarına bağlı risk faktörleri nedeniyle tanı aşamasından itibaren ve uygulanan tedavi protokolleri nedeni ile izlemde ciddi morbidite gelişebilmekte; bundan dolayı da Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi (ÇYBÜ) yatışı gerekebilmektedir. Kanserli çocuklar, tüm ÇYBÜ yatışlarının %10'undan daha azını oluşturmaktadır. Çalışmamızda ÇYBÜ'ye yatırılan yapılan kanserli çocukların prognostik faktörlerinin geriye dönük olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Hematolojisi ve Çocuk Onkolojisi Bilim Dalı kliniklerinde 2014-2024 yılları arasında çocukluk çağı kanseri tanısı ile tetkik ve tedavi edilmiş, ÇYBÜ yatışı olan 0-18 yaş aralığındaki hastalara ait yoğun bakım yatışlarına ait prognoz üzerine etkili klinik, laboratuvar ve tedavi özelliklerinin dosya ve veri tabanı kayıtlarından retrospektif olarak incelenmiştir. Bulgular: Çalışma süresince 181 çocukluk çağı kanseri tanılı hastanın toplamda 277 yatışı değerlendirildi. En sık izlenen tanı akut lösemiler iken, en sık ÇYBÜ'ye kabul nedeninin post-operatif izlem amacı olduğu görülmüştür. Çocuk yoğun bakım mortalitesini yatış sayısı ve hasta sayısı bazında sırası ile %17 ve %26 olarak saptadık. Solid tümör tanısı, solunum yetmezliği ve septik şok nedenleri ile ÇYBÜ kabulü yapılması, uzamış ÇYBÜ yatış süresi, aktif enfeksiyonun olması, renal replasman tedavisi (RRT) yapılmış olması, hidrokortizon ve kan ürünü gereksinimi, lenfopeni ve trombositopeni olması, albumin düşüklüğü, D vitamini düşüklüğü ve BUN, kreatinin, laktat, CRP yüksekliği ve hematopoetik kök hücre nakli (HKHN) yapılmış olması artmış mortalite ile ilişkili saptandı. Mortalite üzerine etkili bağımsız risk faktörleri, invaziv mekanik ventilasyon (İMV) gereksinimi, vazoaktif tedavi varlığı, Glaskow koma skalası skorunun 22,15 mg/dL olması ve HKHN yapılmış olması olarak saptandı. Sonuç: Tek merkezli retrospektif çalışmamızda çocuk yoğun bakım ünitesine yatan kanserli çocukların klinik özelliklerini ve mortalite için artmış risk oluşturan faktörleri ortaya çıkardık. Bu konuda yapılacak ek çalışmalar ile de prognozu olumsuz etkileyen özelliklerin saptanması tedavi sonuçlarının iyileştirilmesine katkıda bulunabilir. Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı kanseri, çocuk yoğun bakım ünitesi, prognostik faktörler, mortalite