Sinemada ses kuşağı ve çokdilli kurgunun anlam oluşumuna etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, FİLM tASARIM BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TAYFUN BİLGİN

Danışman: Sabire Soytok

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Filmdeki ses kuşağı bir görüşe göre filmin görsel yönünü tamamlayan, bir görüşe göreyse filmin görsel yönüyle beraber çalışan bir anlatım aracıdır. Senkronize sesin sinemaya eklenmesi, sinema dünyasında filmsel anlatımdan endüstri şartlarına varan derin bir değişime yol açmıştır. Sinemanın bu önemli aracının içindeki işitsel öğeler ve bunların izleyici üzerinde ne şekilde çalıştığı, sinemanın diğer alanlarına göre daha az çalışmanın konusu olmuştur. Ses efektleri ve film müziğinin filmsel anlatıma katkısının yanında ses kuşağının üçüncü öğesi olan diyaloglar, kelimesel anlamlarının yanında, sese bürünmeleriyle işitsel bir anlama da kavuşurlar. Böylece doğal dil ve filmin ses kuşağı arasında bir bağlantı kurulmaktadır. Sesli sinemayla birlikte ilk ürünleri verilen ve filmde birden çok doğal dilin kullanımı ile ortaya çıkan çokdilli sinema, sesli filmin ilk zamanlarındaki uluslararası pazardaki tıkanmaya bir çözüm arayışı olarak ortaya çıkmıştır. Savaş ve göçle ilgili filmlerde bolca örneği bulunan ve yakın zamanda kendi başına bir tür olarak tanımlanan çokdilli sinema, aslında diyaloglar üzerinden filmin ses kuşağıyla ilişkili bir alandır. Bu çalışma genel anlamda filmde doğal dil kullanımını, özelde çokdilli sinemayı ses kuşağıyla ilişkilendirerek bu öğelerin anlam üretimine katkısını incelemektedir. Anahtar Kelimeler: çokdilli sinema, filmde ses, ses efektleri, film müziği, diyaloglar