Arkeolojik alanlarda bir sunum yöntemi olarak arkeoparklar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YELİZ KESKİN

Danışman: MİNE TANAÇ ZEREN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Arkeolojik miras alanları, geçmiş uygarlıkların yaşam biçimi, sosyo-kültürel ve ekonomik hayatı, mimarlık ve sanat anlayışı gibi pek çok veriyi günümüze taşımakta, günümüz toplumunun geçmişi anlamasına olanak sağlamaktadır. Bu nedenlerden ötürü arkeolojik alanların muhafaza edilerek sürdürülebilirliğinin sağlanması gerekmektedir. Ancak bu alanların sürdürülebilirliğinin sağlanması adına fiziksel koruma önlemlerinin alınması tek başına yeterli olamamaktadır. Arkeolojik alanların korunarak gelecek nesillere aktarılması ancak ve ancak kamunun bu alanlara karşı farkındalık düzeyinin artması ile mümkün olabilmektedir. Dolayısıyla arkeolojik alanlarda yapılan araştırma ve koruma çalışmalarının yanında bu alanların topluma sunulması, çağdaş dünyada bir gerekliliğe dönüşmüştür. Tarihi dokuyu çeşitli mimari düzenlemeler ile kamuya açmak ve bu alanlardaki bilimsel verileri çağdaş sunum teknikleri ile ziyaretçilere aktarmak, toplumların arkeoloji bilimine ve geçmiş uygarlıklara karşı farkındalığını ve ilgisini arttırmaktadır. Bu bağlamda bilginin aktarım yolunu belirlemek, ziyaretçilerin araştırmalara dayalı verileri anlayabileceği şekle dönüştürmek ve bu çerçevede alan üzerinde mimari düzenlemeler yapmak günümüzde çok önemli bir konuya dönüşmüştür. Tez kapsamında arkeolojik mirasın bizlere sunduğu bu tarihi bilgi birikiminin çağdaş bir aktarım yöntemi olan "arkeopark" kavramı üzerine bir okuma yapılmış, sonrasında yurt içinden ve yurt dışından belirlenen arkeolojik alan örnekleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu inceleme dışında, toplanan veriler ışığında geçmiş uygarlıkların gündelik yaşantılarını aktarabilmeyi amaçlayan bir deneysel arkeoloji alanı, İzmir Torbalı Metropolis Ören Yeri'nde hazırlanan bir çevre düzenleme projesiyle detaylandırılarak sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Koruma, arkeolojik miras, sunum, açık hava müzesi, arkeopark