Sosyal karşılaştırma, statü kaygısı ve statü tüketimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZLI AKIN
Danışman: ENGİN ÖZGÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmada sosyal karşılaştırma ile statü tüketimi ve statü kaygı düzeyi arasındaki ilişkiyi demografik özellikler ile birlikte ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaçla, araştırmada sosyal karşılaştırma yönelimi, statü kaygısı ve statü tüketimi ölçekleri kullanılmıştır. Kolayda örnekleme yöntemiyle 437 kişi ile anket yapılmıştır. Araştırma sonucunda sosyal karşılaştırma yönelimi ile statü tüketimi ve statü kaygısı arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Yetenek odaklı boyut ile statü tüketimi ve statü kaygısı arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki vardır. Görüş odaklı boyutun statü kaygısı ile arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişkisi varken, statü tüketimi ile anlamlı bir ilişkisinin bulunmadığı görülmektedir. Statü kaygısının sosyal karşılaştırma ve statü tüketimi arasındaki ilişkide düzenleyici etkisinin olduğu bulunmuştur. Demografik özellikler ile sosyal karşılaştırma yönelimi arasındaki ilişki incelendiğinde erkek katılımcılarda yetenek ve görüş odaklı sosyal karşılaştırma boyutunun daha fazla olduğu görülmüştür. 18-27 yaş arası Z kuşağında olan katılımcılar ve eğitim durumu lisans olan katılımcıların görüş odaklı sosyal karşılaştırma boyutunun diğerlerine göre daha fazla olduğu bulunmuştur. Benzer şekilde statü tüketimi ile statü kaygısı ölçeklerinin demografik özelliklerle ilişkisi incelendiğinde, 18-27 yaş arasında ve medeni durumu bekar olan katılımcıların ölçek puanlarının daha fazla olduğu görülmüştür. Statü tüketimi ölçeği özelinde erkek katılımcıların ve hanehalkı toplam geliri 80.001 ve üzeri olan yüksek gelir grubundakilerin statü tüketiminin diğerlerine göre daha fazla olduğu bulunmuştur. Statü kaygısı ölçeği incelendiğinde ise kadın olan, eğitim durumu lisans olan ve hanehalkı geliri 15.001-30.000TL arası olan yani düşük gelir seviyesine sahip katılımcıların ölçek puanlarının diğerlerine göre daha fazla olduğu ortaya çıkmıştır.