Dejeneratif parkinsonizm hastalarında vestibüler sistemin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sinirbilimler Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PINAR ÖZÇELİK

Danışman: GÜLDEN AKDAL HALMAGYI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmamızda Parkinson Hastalığı(PH), Progresif Supranükleer Palsi(PSP) ve Multisistem Atrofi(MSA) tanılı hastalarda video baş çevirme testi (v-HIT, video head impulse test) ve vestibüler uyarılmış miyojenik potansiyel (Vestibular evoked myogenic potential-VEMP) testi sonuçlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza 15 PH, 9 PSP ve 6 MSA tanılı hasta ile 37 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Hasta grubunın yaş aralığı 50-85 yaş ve sağlıklı kontrol grubunun yaş aralığı 50-90 yaştır. Hasta grubunun motor fonksiyonları Birleşik Parkinson Hastalığı Değerlendirme Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Hasta ve sağlıklı kontrol grubu 6 semisirküler kanalda(SSK) vestibulo-oküler refleksi(VOR) değerlendirecek şekilde v-HIT testiyle ve hem hava yolu(HY) hem de kemik yolu(KY) uyarısı kullanılarak servikal VEMP(s-VEMP) ve oküler VEMP(o-VEMP) yanıtları açısından değerlendirilmiştir. Araştırmamızın sonucunda PH ve MSA grubunda posterior SSK'larda VOR kazancı sağlıklı kontrollerden düşük olmakla birlikte PH grubunda ayrıca lateral SSK'larda sağlıklı kontrollere göre VOR kazanç düşüklüğü ve gizli sakkad varlığı da saptanmıştır. VEMP testi yanıtları değerlendirildiğinde ise; PH ve MSA grubunda hem HY hem de KY ile uyarımda s-VEMP amplitudleri sağlıklı kontrollerden düşük bulunmuştur. Tüm gruplarda KY ile s-VEMP uyarımında HY ile uyarıma göre daha fazla sayıda katılımcıdan yanıt alınabilmiştir. MSA grubundaki katılımcıların hiçbirinden o-VEMP yanıtı alınamazken, PH ve PSP grubunda yanıt amplitüdleri sağlıklı kontrollerden düşük bulunmuştur. Hem s-VEMP'de hem de o-VEMP sonuçlarında yanıt latansları gruplar arasında farklılık göstermemiştir. Çalışmamız PH ve MSA grubunda v-HIT testi sonucunda posterior SKK'larda sağlıklı kontrollerden daha düşük VOR kazancı yanıt elde edilmesiyle ve s-VEMP yanıtlarında yine bu iki hastalık grubunun sağlıklı kontrollerden daha düşük amplitidlü olan yanıtlara sahip olmasıyla PSP'den ayrıldıklarını göstermiştir. Klinik ayırıcı tanıda bazen güçlük çekilen bu üç dejeneratif parkinsonizm hastalığı grubunda tanıya ulaşmada vestibüler testler katkıda bulunabilir.