Türkiye Turizm Sektöründe Kadın Girişimciliğinin Analizi ve Kadın Girişimcilerin Tipolojileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKÇE YASEMİN ERSÖZ

Danışman: Ebru Günlü Küçükaltan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Algısal olarak erkeklere özgü olarak kabul gören girişimcilikte, son yıllarda kadınların da söz sahibi olabileceği fark edilmiş ve buna paralel olarak kadın girişimcilerin oranında ciddi bir yükseliş meydana gelmiştir. Toplumsal yaşamda bilfiil bulunan ve çeşitli rollere sahip kadınlar niceliksel olarak arttıkça kadın girişimcilerin kalkınmadaki payları da eşzamanlı olarak artacaktır Ayrıca turizm sektörünün söz sahibi iddialı sektörlerden biri olması ve kadınların turizm sektöründe yoğun şekilde çalıştığı göz önünde bulundurulduğunda, turizm sektöründeki kadın girişimciliğinin de önemi anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda turizm sektöründe kadın girişimciliğini destekleyecek uygulamaların ve fırsatların düzenlenme gerekliliği de ortaya çıkmaktadır. Bir sektörde ilgili uygulamaların ve desteklerin sürece girmesi ancak alanla ilgili mevcut durumun irdelenmesi ile mümkün olacaktır. Bu araştırmada, Türk turizm sektöründeki kadın girişimciliğin mevcut durumu irdelenmektedir. Çalışmanın amacı, Türk turizm sektöründeki kadın girişimcilerin bir tipolojisini çıkarmak olarak belirlenmiş olup; buradan hareketle alanyazın taranmış kadın girişimciliğinde rol oynayan değişkenler belirlenmiş ve elde edilen bulgular ışığında da bir model oluşturulmuştur. Türkiye'nin yedi bölgesinde, her bölgeden ikişer şehir olmak üzere toplamda 14 şehirde turizm sektöründe faaliyetlerine devam eden kadın girişimcilerden anket ve derinlemesine görüşme tekniği ile karma desende veri toplanmıştır. Toplanan nicel veriler, açıklayıcı faktör analizi, kümeleme analizi, çapraz tablolar ve ki-kare testi kullanılarak analiz edilmiş ve hipotezler sınanmıştır. Nitel veriler ise içerik analizine tabi tutulmuştur. Sonuç olarak, ekonomik, statükocu, modern, idealist ve marjinal olmak üzere beş ayrı kadın girişimci tipolojisi tanımlanmıştır. Ayrıca bu kümeler arasında, kadın girişimcilerin demografik özelliklerine, büyüme niyetlerine ve işletmelerinin özelliklerine göre de anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, Türk turizm sektöründeki kadın girişimciliğinin farklı kümeleri olduğu saptanmış ve her kümenin kendine özgü pratikleri ve özellikleri olduğu belirlenmiştir. Ayrıca söz konusu kümeler ülkenin bölge ve şehirlerine göre de anlamlı farklılıklar göstermektedir.