Heybeli (Adilcevaz-Bitlis) travertenlerinin fasiyes özelliklerinin malzeme özellikleriyle ilişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği (Dr), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİT UVAÇİN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Çetin Yeşilova

Eş Danışman: Hakan Elçi

Özet:

Bu tez kapsamında Van Gölünün kuzeyinde yüzeylenen Heybeli traverten fasiyes özelliklerinin malzeme özellikleri ile ilişkisinin belirlenmesi ve endüstriyel olarak önemlerinin araştırılması amaçlanmaktadır. İnceleme alanında yapılan çalışmalarda 56 m karotlu sondaj çalışması yapılmıştır. Bu sondaj çalışmasında toplam 54 m traverten istifi incelenmiştir. Bu sondaj çalışması sonucunda elde edilen karot örneklerinden 88 adet örnek üzerinde fiziksel ve mekanik özelliklerini belirlemek amaçlı deneyler ayrıca ultrasonik hız ölçümleri yapılmıştır. Arazi gözlemleri ve mineralojik incelemeler sonucunda Heybeli travertenleri; 1-Kristalin kabuk fasiyesi (sarı ve gri renkli olmak üzere iki alt fasiyese ayrılmıştır), 2-Breşik-litoklastlı fasiyes, 3-Sal tipi fasiyes, 4-Çalı tipi fasiyes ve 5-Gaz boşluklu traverten fasiyesi olmak üzere 5 farklı fasiyese ayırtlanmıştır. Karotlu sondaj çalışması sonucunda, elde edilen karotların, süreksizlik özellikleri, laboratuvar çalışmalarında ise, gözeneklilik, yoğunluk, su emme gibi fiziksel özellikler ve basma, çekme ve nokta yükü ile de mekanik özellikler belirlenmiştir. Ayrıca örnekler üzerinde ultrasonik hız ölçümleri yapılarak fiziksel ve mekanik tayini yapılmıştır. Deneylerden elde edilen sonuçlara göre, fasiyeslerin litolojik özelliklerinin, travertenlerin fiziko-mekaniksel özelliklerini belirleyici/sınırlayıcı parametreler içerdiğini ve fasiyes özelliklerinin malzeme özelliklerini doğrudan etkilediği tespit edilmiştir. Yapılan tüm arazi, karotlu sondaj, laboratuvar ve petrografik analizler sonucunda, Heybeli travertenlerinin, endüstriyel olarak herhangi bir öneme sahip olmadığı belirlenmiştir.