Deniz sigortacılığında p&ı talep analizi: Gemilerin temel özelliklerine göre karşılaştıkları p&ı talepleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN SERDAR TÜKEL
Danışman: NİL KULA DEĞİRMENCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Deniz sigortacılığı tarihte deniz ticareti ve sigorta kavramlarının ortaya çıkmasıyla beraber meydana gelmiş ve bu iki unsurun gelişmesiyle beraber gelişim göstermiştir. Koruma ve Tazmin (P&I) sigortası da tarihteki deniz sigortacılığı gelişiminde bir takım bazı gereksinimlerinden ötürü ortaya çıkmış ancak birçok açıdan diğer sigorta çeşitleriyle farklılık gösteren bir sigorta türüdür. P&I sigortası, gemilere koruma teminatları sağlayarak başlamış ardından tazmin teminatları kapsamıyla genişletilmiştir. Kulüp sigortası olarak da adlandırılan P&I sigortası genel olarak gemilerin üçüncü şahıslara karşı olan sorumluluklarını teminat altına almaktadır. Özellikle son yıllarda Türkiye ve dünyada yaşanan hukuki gelişmeler P&I sigortasını donatanlar için zorunlu kılmaktadır. Bunlara örnek olarak, Deniz Alacaklarına Karşı Mesuliyetin Sınırlandırılması Hakkında Milletlerarası Sözleşme (LLMC), Hukuki Sorumluluk Konvansiyonu (CLC) ve Gemi Yakıtlarından Kaynaklanan Petrol Kirliliği Zararının Hukuki Sorumluluğu Hakkında Uluslararası Sözleşmesi (BUNKER) gibi özellikle çevre kirliliği hakkında olan uluslararası sözleşmeler gösterilebilmektedir. Türkiye'de ise kulüp sigortası ile hukuki bir uygulama olan "Deniz Alacaklarına İlişkin Gemilerin Sigortalandırılması ve Denetlenmesi Hakkında Yönetmelik" 14.11.2010 tarih ve 27759 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olup, 01.07.2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Uluslararası P&I Kulüpler Grubu (IG) dünya üzerindeki deniz ticaret filosunun tonaj olarak yaklaşık %90'ını sigortalamaktadır. Kulüpler bundan ötürü risk ve hasar analizleri yaparak, kayıpların etkilerini ve maliyetlerini indirme amacı gütmektedir. Bazı kulüpler kendilerine gemiler tarafından iletilen hasar taleplerini analiz etmiş ve bunları frekans, maliyet, gemi tipi ve hasar tipi gibi kategorilerde değerlendirmiştir. Bu analizler, deniz ticaretinde kalite ve hızı arttırmak yönünde yapılan çalışmalar olup, denizcilik sektöründe yaşanabilecek can ve mal kayıplarının önlenmesi açısından da önem arz etmektedir. Hasar analizleri bazı P&I kulüpler tarafından ülkeler çapında da uygulanmış, gerek gemi tipi gerekse hasar tipleri üzerinde ülkeler arasında bir takım farklılıklar gözlemlenmiştir. Ancak Türkiye'de karşılaşılan P&I hasarları ile ilgili herhangi bir detaylı araştırma yapılmamıştır. Bu çalışmada yapılan analizlerde gemi özellikleri ile hasar tipleri arasındaki ilişki SPSS istatistik programı kullanılarak ki-kare, post-hoc, one-way anova testleri vasıtasıyla araştırılmıştır. Böylelikle, Türkiye'de sık karşılaşılan hasar tipleri ve bu hasarların gerçekleştiği gemilerin özelliklerinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Deniz Sigortacılığı, P&I Sigorta, P&I Hasarları, Gemi Özellikleri, Hasar Analizi