Nöroblastom tanılı hastaların ilk başvuru yakınmalarının ve tanı alma süreçlerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEZEN ARSLAN
Danışman: Refik Emre Çeçen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, nöroblastom tanılı çocuk hastaların ilk başvuru yakınmaları, tanı alma süreçleri ve bu faktörlerin hastalık seyri üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Tanı alma sürelerini etkileyen faktörlerin saptanması ile bu sürelerin kısaltılması ve sağkalımın iyileştirilmesine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Onkolojisi Bilim Dalı kliniğinde 1989-2024 yılları arasında nöroblastom tanısı ile takip edilmiş 189 hastanın başvuru yakınmaları, tanı alma süreçleri ve hastalık seyirleri dosya ve veri tabanı kayıtlarından retrospektif olarak incelendi. Semptomların başlangıcından tanının konulana kadar geçen süre tanı gecikmesi olarak tanımlandı. Bu süre, hasta gecikmesi ve doktor gecikmesi olacak şekilde iki ana başlık altında incelendi. Bulgular: Hastalarımızın ortanca tanı yaşı 26 ay, erkek/kız oranı 1,19 olarak saptandı. En sık bildirilen başvuru yakınmaları; halsizlik ve iştahsızlık gibi genel sistemik bulgular (%32,8), ateş yüksekliği (%30,7), karın ağrısı (%21,7), ekstremite ağrısı (%22,2) ve yürüme güçlüğü (%19,0) idi. Hasta gecikme süresi ortanca 7 gün, doktor gecikme süresi 15 gün ve toplam tanı gecikme süresi 28 gün olarak hesaplandı. Kilo kaybı, ekstremite ağrısı ve yürüyememe gibi çocukluk çağında sık görülen ve sıklıkla iyi huylu durumlara atfedilen yakınmaların varlığında hasta ve tanı gecikmesi anlamlı şekilde daha uzun bulunurken; karında ele gelen kitle varlığı gecikme sürelerini kısalttı. Ebeveyn eğitim düzeyinin yüksek olması ve şehir merkezinde ikamet etme hasta gecikmesini azaltıcı etki gösterdi. Doktor gecikme süresi, pediatri uzmanlarına başvuran hastalarda en kısa, aile hekimlerine başvurularda ise en uzun bulundu. Başvuruda kilo kaybı ve ekstremite ağrısı varlığı, olay gelişimi ve olaysız sağkalım üzerinde bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi; bu semptomlara sahip hastalarda olaysız sağkalım süreleri anlamlı düzeyde daha kısa saptandı. Sonuç: Başvuru semptomları, ebeveyn eğitim düzeyi ve ilk başvurulan sağlık merkezi tanı sürecini ve hastalık seyrini etkilemektedir. Klinik şüphe eşiğinin yükseltilmesi ve sağlık personelinin farkındalığının artırılması tanı gecikmesini azaltabilir ve prognozu iyileştirebilir. Anahtar kelimeler: Nöroblastom, başvuru yakınmaları, tanı gecikmesi