Türkiye'de dış borç sürdürülebilirliğinin yapısal kırılmalı birim kök testi ile analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AITEN SELLAVTZI
Danışman: ÜZEYİR AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gelişmekte olan ülkelerin gerek artan cari açıklarını karşılamak, gerekse yatırımlarını finanse etmek ve ekonomik büyümelerini sağlamak için dış borç aldığı gözlenmektedir. Dolayısıyla tüm bu nedenler bir araya getirildiğinde dış borcun sürdürülebilirliği konusunun önemi ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de dış borçların sürdürülebilirliliğini incelemektedir. Çalışmada birim kök testleri ile dış borcun sürdürülüp sürdürülemediğinin finansal göstergeler çerçevesinde analizi yapılmıştır. Analize konu olan finansal göstergelerin sürdürülemezliğine göre yapısal kırılma testi ile sürdürülemezlik araştırılmıştır. Diğer bir ifadeyle Türkiye'deki dış borçların makro iktisadi durumun kırılma yıllarını nasıl oluşturduğu ve bu durumun sürdürülebilirliği nasıl etkilediği sorusuna cevap bulunmaktadır. Bu çerçevede çalışmanın amacı Türkiye'de dış borcun sürdürülebilirliğinin hem ödeyebilirlik hem de dış borç göstergeleri ile konjonktürden nasıl etkilendiğini test etmektir. Çalışma, 1980-2014 dönemini kapsamaktadır. Söz konusu dönemde dış borçların sürdürülebilirliğini analiz edebilmek için kullanılan veriler; dış borç stoku/Gayrisafi Yurt içi Hasıla (GSYH), dış borç stoku/ ihracat, dış borç servisi/ihracat ve indirgenmiş dış borç stoku serileridir. Bu seriler oluşturulurken Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu (IMF)'ndan yararlanılmıştır. Ampirik bulgular, Türkiye'de indirgenmiş dış borç stoku ve dış borç stoku/ihracat serilerine göre borçların sürdürülebilir olduğunu işaret etmektedir. Ancak dış borç stoku/GSYH serisi için Philips-Perron (PP) sonucu çerçevesinde sürdürülemez, dış borç servisi/ihracat serisi de Augmented Dickey Fuller (ADF) ve PP için sürdürülemez çıkmaktadır. Borçlu bir ülke olarak Türkiye açısından bu bulguların daha temkinli değerlendirilmesinde yarar vardır. Anahtar Kelimeler: Dış Borç, Sürdürülebilirlik, Birim Kök, Yapısal Kırılma,Türkiye Ekonomisi