Türk yazı devrimi ve kamuoyu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU KURDAŞ

Danışman: LEYLA KIRKPINAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mustafa Kemal Atatürk'ün kurduğu yeni Türkiye Cumhuriyetine, çağdaş uygarlık seviyesini yakalatmak amacı ile yaptığı devrimlerin içinde en çok ses getireni harf devrimidir. Arap harflerinin yerine Latin asıllı yeni Türk harflerinin kabul edilmesiyle milli kültür uyanışı gerçekleşmiş ve Atatürk'ün hedeflediği çağdaş Batı medeniyetlerine uyumumuz sağlanmıştır. Devrim sürecinde ülkenin ihtiyaçlarından yola çıkılarak, Batı medeniyetleri hedeflenmiş ve çağın gerisinde kalan, uygarlık yolunu tıkayan her alanda köklü değişiklikler yapılmıştır. Eğitim ve kültür alanında da toplumsal gelişmeyi etkileyen en önemli unsur dildir. Dil alanındaki çalışmalar harf devrimi ile sonuçlanmış, böylelikle dilde reformlar yapılarak Türkçe zenginleştirilmiş, milli bir kimliğe bürünerek bilim dili haline gelmesi sağlanmıştır. Yazı değişikliğindeki en önemli amaç halka kolay öğrenip kolay kullanabileceği basit ve sade bir alfabe vererek Atatürk'ün ilk hedeflemiş olduğu okuryazarlığı yaymak ve halk arasındaki cehaleti kısa zamanda gidermektir. Üç ay gibi kısa bir sürede hazırlıkları yapılan devrim, 1 Kasım 1928'de yasalaşarak Türk eğitim tarihinde geri dönüşü olmayan bir süreci başlatmış ve asıl hedefine ulaşmıştır. Tüm bu değişim ve gelişim süreci kamuoyunda da çok ses getirmiş, ulusal ve dış basında da uzun süre haberlere konu olarak etkisini göstermiştir. Yazı Devrimi; okuryazar oranının artması, kültürel değişimin hızlanması ile toplumun çağdaşlaşması ve millet olma bilincinin ortaya çıkmasında etkili olduğu gibi basın yayın hayatının canlanıp istenilen kamuoyu etkisinin oluşturulmasında da, etkili olmuştur.