Large scale optimization applications on the aircraft and aircrew recovery problems and their integration
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: NAZAN ZEYBEKCAN
Danışman: HASAN ESKİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Havayolları endüstrisi her zaman ilgi çekici bir araştırma alanı olmuştur ve yöneylem araştırmacıları 1950 lerden beri, havayolları için çeşitli çözüm algoritmları ve optimizasyon araçları geliştirmektedirler. Şimdilerde havayolları bu geliştirilmiş olana optimisasyon araçlarını kullanarak kendi ana planlama süreçlerini rahatlıkla yönetebilmektedirler.Günümüzde, havayolları planlama süreçlerini yönetmektense beklenmeyen durumlar karşısında bozulan çizelgelerini düzeltmek için çaba harcamaktadırlar. Sıradan bir gün içinde, havayolları planlı çizelgelerininin bozulmasına sebep olan bir çok problemle karşılaşırlar. Böyle bir durumda da tüm operasyonel ve güvenlik kurallarına uyacak şekilde ellerindeki uygun kaynakları kullanarak, minimum maliyetli yeni çizelgeleri bulmaya çalışırlar. Bu tür yeniden çizelgeleme problemleri zorlu problemlerdir ve bu problemler için hala yeni araştırma alanları açıktır. Bu tez çalışmasında, uçak ve uçuş ekibi yeniden çizelgeleme problemleri ve bu problemlerin entegrasyonu için yeni ve etkin modeller ve çözüm algoritmaları geliştimek üzerine yoğunlaşılmıştır.Bu tez çalışmasında, öncelikle hem uçak, hem de uçuş ekibi yeniden çizelgeleme problemleri için ayrı ayrı değişik modeller geliştirilmiştir. Bu modeller geliştirilirken temel olarak iki farklı yöntem kullanılmıştır: Çoklu ürün ağ akışı ve kısıt programlama.Ancak, yeniden çizelgeleme problemleri çözülürken, hem uçuş ekibi hem de uçakların uygunluğu beraberce dikkate alınmalıdır. Bu tez çalışmasında uçak ve uçuş ekibi için ayrı ayrı geliştirilen modellerden başka, her ikisinin beraberce çözülebilmesi için de iki yeni çözüm algoritması geliştirilmiştir. Bu çözüm algoritmaları, uçak ve uçuş ekibi yeniden çizelgeleme problemlerini tek ve büyük bir modelde birleştirme ihtiyacı duymadan, ancak bu iki problemin biribiriyle olan bağını ve aralarındaki ilişkiyi dikkate alarak, iteratif bir şekilde çözer. Bu çözüm algotimaları yine iki farlı yöntem kullanılarak geliştilmiştir: Çoklu ürün ağ akışı ve kısıt programlama.Bu tez çalışmasında geliştirilen tüm model ve çözüm algoritmaları Türkiye'nin büyük havayollarından alınan gerçek verilerle test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, çözüm zamanları ve çözüm tekniklerinin kalitesi değerlendirilmiştir. Sonuçlar göstermektedir ki; önerilen çözüm algoritmları gerçek zamanda yeniden çizelgeleme yapabilmektedir ve kısıt programlama içeren çözüm yöntemi daha iyi sonuçlar üretmektedir.