Günümüz din felsefesinde mucize problemi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULLAH KARTAL

Danışman: HANİFİ ÖZCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Dini düşüncenin vazgeçilmez bir öğesi olan mucize, genellikle kabul edildiği üzere, Tanrının doğrudan bir eylemi sonucu meydana gelen, dini anlama sahip olağanüstü bir olaydır. Bu tanımın dar veya geniş anlamda kullanılmasına göre felsefe çevrelerinde ortaya çıkan bugün üç farklı mucize anlayışı bulunmaktadır: İhlal ve çakışma mucizeleri ile çarpıcı dini anlamı haiz mucizeler. Bunlar içinde en çok tartışma yaratan ihlal mucizeleridir. Bilimsel açıklaması yapılabilen iki ayrı olayın son derece olağanüstü bir biçimde aynı zaman ve mekanda çakışması fazla sorun içermeyen bir mucize anlayışı gibi görünüyor. Fakat hangi seviyedeki çakışmaların olayı mucize kılacak kadar olağanüstü sayılacağı sübjektif bir konudur. Ayrıca bilimsel açıklaması yapılabildiği için Tanrının eylemi olması bakımından sıradan olaylardan nasıl ayırt edileceği açık değildir. Muazzam dini anlamı nedeniyle mucize sayılan olayların sübjektif karakteri ise çok daha bariz olacaktır. Buna rağmen bunlar geliştirilmeye açık ve kayda değer iki mucize anlayışıdır. Öte yandan mucizelerin doğa kanunlarını ihlal ettiği iddiası büyük tartışmaların doğmasına neden olmuştur. Çoğunlukla kabul edildiği üzere böyle anlaşılan mucizelerin vuku bulması imkansızdır. Oysa mucizeler ihlal yerine açıklanamaz olaylar olarak kabul edilirse bu konudaki felsefi güçlükler önemli oranda azalır. Fakat mucizelerin açıklanamaz olaylar sayılması da ispatlanabilen değil kişisel tercihe tâbi bir kabuldür. Açıklanamaz bir olayın Tanrı tarafından meydana getirildiğine dair muhtemel iki kriter, dini tecrübe ve olayın ilahi eylem kalıplarına uymasıdır. Mucizevî olaylara dair tarihî kanıtlar (rivayetler, fiziksel kalıntılar vb) yeteri kadar güçlüyse, mucizeyi açıklanamayan olay saymamız koşuluyla, bir bilgi değeri taşıdıkları ileri sürülebilir.