Fen eğitiminde sürdürülebilir kalkınma amaçlarına yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE TURHAL
Danışman: SİMGE KOÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilir kalkınma amaçlarına (SKA) yönelik tutumlarını ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir tutum ölçeği geliştirmektir. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı kapsamında yürütülen bir ölçek geliştirme çalışmasıdır. Ölçek geliştirme sürecinde ilgili alan yazın incelenmiş, sürdürülebilir kalkınma ve tutum kuramlarına dayalı olarak madde havuzu oluşturulmuş ve uzman görüşleri doğrultusunda maddeler düzenlenmiştir. Araştırmanın pilot uygulaması 804 ortaokul öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler üzerinde madde analizi, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett Küresellik Testi, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. AFA sonucunda, toplam varyansın %62,10'unu açıklayan dört faktörlü ve 30 maddeden oluşan bir yapı elde edilmiştir. DFA bulguları, ölçeğin dört faktörlü yapısının kabul edilebilir uyum değerlerine sahip olduğunu göstermiştir. Ölçeğin güvenirliği Cronbach Alfa, Bileşik Güvenirlik (CR) ve Ortalama Varyans Açıklaması (AVE) değerleri aracılığıyla incelenmiş ve ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin asıl uygulaması ise 80 ortaokul öğrencisi ile gerçekleştirilmiş; cinsiyet, sınıf düzeyi ve ebeveyn eğitim düzeyi değişkenlerine göre farklılaşma analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda geliştirilen tutum ölçeğinin, ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilir kalkınma amaçlarına yönelik tutumlarını ölçmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir kalkınma amaçları, fen eğitimi, tutum, ölçek geliştirme.