Çağdaş islâm düşüncesinde öze dönüş (yeni selefilik bağlamında)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVAL BAL

Danışman: OSMAN KARADENİZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada "öze dönüş" kavramı, "Yeni Selefilik" bağlamında incelenmiştir. Metod olarak doküman incelemesi ve gözlem yöntemleri takip edilmiştir. Tezin konusu, Selefilik düşüncesindeki değişimlerdir. Çalışmanın maksadı, Selef ile Selefilik arasında epistomolojik farkları göstermektir. Bu tezde, şu sorulara cevap aranmıştır: Selefiyyecilik, bir ideoloji olarak, Müslüman kimliğini nasıl etkilemektedir? Sünnilikle özdeş tutulabilir mi? Şii- Sünni çatışmasında oynadığı rol nasıl anlaşılmalıdır? İslâmaafobi ile bağlantısı nedir? Ehl-i Sünnet Müslümanlığını dönüştürmekte midir? İlk bölümde İslâm düşüncesinde Selef ve Selefiliğin tarihi süreçte oluşumu ile ilk kelami tartışmalar konu edilmiştir. İkinci bölümde ise, Günümüz Selefiyye düşüncesinde, yeni oluşumlar anlatılmıştır. Yeni Selefilikte, "mezheplerin birliği" ve "mezheplerin yakınlaştırılması" kavramlarına yer verilmiştir. Selef-i Salihin, Tâbiin, Tebe-i Tâbiin'in yaşadığı dönemi Selef dönemidir. Selefilik ise siyasi, dini bir ideoljidir. Yeni Selefilik'teki "öze dönüş" kavramı ile kastedilen, "saf İslâm akidesi" ve müslüman toplumun inşasıdır. Günümüzde özellikle Yeni Selefi gruplardan cihadi grup, pek çok Sünni ve Şii mezhebindeki Müslümanları, tekfir yolu ile cihad edilmesi gerekli kişiler olarak görmektedir. Katı, zahiri, parçacı bir din okuması ve tekfirci din anlayışı ile Selefilik düşüncesi üzerinde durulması elzem bir konudur. İslâm ve Müslümanlık açısından önemli bir kırılma ve ayrılık oluşturmakta, bölgesel ve küresel savaşların İslâm ülkelerini zayıflatmasında, bu tür mezhebi yaklaşımlar, önemli bir yer tutmaktadır. Anahtar Kavramlar: Selefilik, Yeni Selefilik, Şia ve Selefilik, Cihadi Selefilik, Şuyuhu's Sahve, Neo-Harici Selefilik