Lex mercatoria


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Özel Hukuk Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA ITIR BİNGÖL

Danışman: SELMA ÇETİNER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Uluslararası ticaret yapan kişileri ulusal hukuklarla bağlı tutmanın doğru olup olmadığı tartışılmalıdır. Bu kişilerin uyuşmazlıklarına kanunlar itilafı kurallarının uygulanması sonucunda bulunacak olan ulusal hukukların tarafların menfaatlerini karşılayacağı şüphelidir. Çünkü ulusal hukuklar uluslararası ticaretin gelişimini daha geriden takip etmektedirler. Tarihte tacirlerin kendi aralarındaki uyuşmazlıkların çözümü için tacir toplumuna (societas mercatorum) özgü örf ve adetlerden oluşan bir hukuk olan lex mercatoria yi uyguladıktan bilinmektedir. Bugün de ticaret hayatının ulusal hukuklardan farklı kendine özgü bir hukuka ihtiyacı olduğu kabul edilmektedir; çünkü ulusal hukuklar uluslararası ticaret yapan şahısların menfaatlerine tam olarak cevap vermemektedirler. Bu nedenle UNIDROIT 1994'te uluslararası ticari sözleşmelerin Prensiplerini yayınlamıştır. Bu Prensipler, Almanya'daki Münster Üniversitesi bünyesinde kurulmuş olan uluslarüstü hukuk merkezi CENTRAL'in yapmış olduğu araştırma sonuçlarına göre uluslararası ticarette giderek artan oranda başvurulan bir hukuktur. Bugün için lex mercatoria nın bir parçası olmasına rağmen gelecekte lex mercatoria nın tüm öğelerini içinde toplayarak lex mercatoria denilince aklan gelen kavram olacaktır. 21.06.2001 tarihinde yürürlüğe giren 4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu' nun 12. maddesinin C fıkrasında, 'hakem veya hakem kurulu, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve onların uyuşmazlığın esasına uygulanmak üzere seçtikleri hukuk kurallarına göre karar verir* hükmüne yer vermiştir. Yasada açıkça 'hukuk kuralları' ifadesinin kullanılmış olması herhangi bir tartışmaya yer vermeksizin UNIDROIT Prensiplerinin taraflarca uyuşmazlığa uygulanacak hukuk olarak seçilmesine izin verdiğini gösterir. Bu açıdan 4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu' nun çağdaş bir tercih yapmış olduğu açıktır.