Suriyeli göçmenlerin uyum ve gündelik hayat pratikleri üzerine sosyolojik bir araştırma: İzmir Torbalı örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN EL SIDYAN

Danışman: MEHMET CEM ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Suriye'de 2011'de başlayan iç savaşın ardından Türkiye'ye yönelen zorunlu göçün İzmir–Torbalı ölçeğindeki uyum dinamiklerini nitel bir saha çalışmasıyla incelemektedir. Kuramsal çerçevede asimilasyon–entegrasyon–kültürleşme yaklaşımlarından ve Park ile Berry'nin modellerinden yararlanılmış; bağlam bölümünde Aralık 2024 sonrası Suriye'deki rejim. değişimi ve Türkiye'de geçici koruma sayılarındaki düşüş eğilimi güncel kaynaklarla ortaya konmuştur. Araştırma; tarım ve sanayi istihdamının yoğunlaştığı mahallelerde yaşayan Suriyeli göçmenlerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, saha gözlemleri ve literatür taramasına dayanmaktadır. Tematik analiz bulguları, dil bariyerleri, kayıt dışı ve düşük ücretli istihdam, kalabalık ve düşük standartlı barınma, sağlık hizmetlerine erişimde tercüman eksikliği ve ayrımcılık deneyimlerinin uyum sürecini zorlaştırdığını göstermektedir. Kadınlar ve çocukların çifte kırılganlık yaşadığı; kadınların ücretli istihdama sınırlı katıldığı, çocuklarda okul–iş sarmalı ve psikososyal risklerin belirginleştiği görülmüştür. Bulgular, Torbalı'daki yerel yönetim ve STK programlarının kritik ancak ölçek ve sürdürülebilirlik bakımından yetersiz kaldığına işaret etmektedir. Tez, dil destekli yoğunlaştırılmış eğitim, sektör bazlı çalışma izni hız koridoru, aile sağlığı merkezlerinde kalıcı tercüman, kira desteği–sosyal konut kotaları ve kreş destekli kadın istihdam programları gibi uygulanabilir öneriler geliştirmektedir. Çalışma, orta ölçekli ilçe bağlamında göç sosyolojisi literatürüne özgün bir yerel uyum tipolojisi ve uygulanabilirlik matrisi sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Zorunlu göç – Entegrasyon – Suriyeli göçmenler – İzmir Torbalı – Nitel saha araştırması