Gediz havzasındaki aktivitelerin Gediz nehri kirliliğine etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZCAN YAVAŞ

Danışman: AHMET KOCATAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

n ÖZET Ege Bölgesi'nin ikinci büyüklekteki akarsuyu olan ve yaklaşık 1.7 milyon hektar alanı ile Türkiye yüzölçümünün % 2.2'sini kaplayan Gediz Nehri yaklaşık 350 km'lik bir akış yatağına sahiptir. Havza genel tarımsal özelliği nedeniyle membadan mansaba doğru yüksek bir potansiyel sağlaması nedeniyle bölge genelinde olduğu kadar ülke genelinde de büyük önem arz etmektedir. Havzanın jeolojik temelim Menderes masifi ile Ankara fliş zonu oluşturmaktadır. Havzada, 12 ilçe merkezi ile Manisa, 4 ilçe merkezi ile İzmir, 1 ilçe merkezi ile Kütahya ve Uşak illeri yer almaktadır. Havza yüksek oranda yerleşimlere mekan olmasının yanısıra son yıllarda hızla artan yoğun bir sanayileşme yaşanmaktadır. Havzada temel akarsu Geniz Nehri olup, önemli kollan Alaşehir, Nif, Murat, Meder, Kum, Derbent, Selendi ve Gördes çaylarıdır. Gediz Nehri ve havzası yüksek oranda yerleşimler, tarımsal aktivite ve sanayileşme nedeniyle 1980'li yıllardan itibaren günümüze kadar su kalitesi hızla düşmektedir. Akarsu özellikle, evsel kaynaklı kirlenme, endüstriyel kaynaklı kirlenme, kum ocakları, erezyon ve çeşitli insan aktiviteleri sonucu yüksek oranda pestisit kirliliği ağır metal kirliliği, deterjan kirliliği, mikrobiyolojik kirlilik vb. kirlilikler gözlenmektedir.m Havzada özellikle son yıllarda kirliliğin saptanması ve çözümüne yönelik kurumsal yapı oluşturma yönündeki çalışmalar büyük bir ivme kazanmıştır. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmanın esasını Ocak, Nisan, Haziran, ve Eylül aylarında Alaşehir çayının Gediz ile birleştiği noktadan, Nif II köprüsü, Manisa Organize Sanayi Bölgesi deşarj noktası ve Kuş Cenneti noktalarından numuneler alınarak, alınan bu numuneler izmir Valiliği Çevre Koruma Vakfi Laboratuvannda Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Tablo l'deki parametrelerden Kimyasak Oksijen İhtiyacı (KOİ), Biyolojik Oksijen İhtiyacı (BOİ), Kurşun (Pb), Toplam Krom (Cr), Demir (Fe) ve Alimünyum (Al) parametreleri yönünden incelenerek değerlendirme yapılmıştır. Yapılan bu çalışmaların sonucunda da elde edilen veriler incelendiğinde daha önceki yıllarda yapılan çalışmaları destekler nitelikteki bulgular elde edilmiştir. Özellikle sanayileşmenin, yerleşimlerin ve tarımsal aktivitenin yoğun olduğu yerlerde incelemeye konu olan parametrelerin pik değerler çizdiği saptanmıştır.