İŞ YAŞAMI İLE BOŞ ZAMAN VE TATİL TERCİHLERİ İLİŞKİSİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELİM KIROVA

Danışman: Burcu Selin Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, iş yaşamı-boş zaman ilişkisini sınamak için geliştirilen kuramların başında gelen Taşma ve Telafi Kuramlarının dört varsayımının kuramların yapısına uygun bir yöntemle ölçülmesi amaçlanmıştır. Bunu yaparken boş zaman motivasyonu ile turizm motivasyonu arasındaki yakın kuramsal bağ da dikkate alınarak, iş yaşamının bir boş zaman faaliyeti olarak turistik tercihlere de etki edebileceği görüşü sınanmak istenmiş ve çalışmanın kuramsal ve metodolojik çerçevesi bu şekilde düzenlenmiştir. Bu kapsamda, belirli iş özelliği ve memnuniyet düzeylerine sahip olduğu varsayılan meslek gruplarına İş Özellikleri Ölçeği, İş Özelliklerinden Memnuniyet Ölçeği ve Boş Zaman Motivasyon Ölçeği uygulanmıştır. Testlerin sonucunda; Olumsuz Taşma Kuramının varsayımları reddedilirken Tepkisel Telafi Kuramının varsayımları desteklenmiş ve Tepkisel Telafi Kuramının Olumsuz Taşma Kuramına karşı baskın bir yapıya sahip olduğu kanıtlanmıştır. Ayrıca, yalnızca Olumlu Taşma Kuramını sınayan testlerde kuramın varsayımını destekleyen herhangi bir kanıta ulaşılamazken, yalnızca Tamamlayıcı Telafi Kuramını sınayan testlerde kuramın varsayımlarını destekleyen kuvvetli sonuçlara ulaşılmıştır. Diğer taraftan, Olumlu Taşma ve Tamamlayıcı Telafi Kuramlarını karşılaştıran testlerde Tamamlayıcı Telafi Kuramının varsayımı desteklenirken, ilgili varsayımın Olumlu Taşma Kuramının varsayımına baskın bir yapıda ortaya çıktığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Taşma ve Telafi Kuramları, Boş Zaman, İş Yaşamı, Boş Zaman Motivasyonu, İş Özellikleri, Turistik Tercihler, Kişilik Kuramı.