Alternative solution to boron concentration plants waste disposal problems of solid

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1996

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SALİH DELİCE

Danışman: ÜNER İPEKOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Türkiye'deki bor maden işletmelerinde tûvenan cevher genellikle boyut küçültme, sınıflandırma, triyaj ve aşındırman dağıtma yöntemleriyle zenghüeştirilmektedir. Bu yaş işlemler sonucunda oluşan sulu atıklar göletlere gönderilmektedir. Katıların çökelmesini takiben üstte kalan srvt, proses suyu olarak tesise geri gönderilmektedir. Bu sirkülasyona rağmen, sıkışmamış katı malzemeler göletleri kısa sürede doldurmakta ve mevcut göletlerin genişletilmesini veya yeni gölet yapımı için geniş alanlar gerektirmektedir. Bu geçici önlemlerin söz konusu tesislerdeki atık problemlerini uzun dönemde çözmesi beklenemez. Benzer bir problem Etibank'ın Bigadiç Konsantre Tesisinde bulunmaktadır. Tesis yılda 600 000 ton üleksit ve kolemanit cevheri işleyerek yılda 400 000 ton konsantre üretmektedir. Bu işlemler sırasında oluşan % 3-13 katı içerikli ve ortalama 200 m3/h akış miktarındaki atıklar göletlere akmaktadır. Bu çalışmada, Bigadiç konsantratör atık problemi modern bir katı/sıvı ayırım tekniği ile araştırıldı. Atık üzerinde kimyasal analizler, laboratuvar testleri, pH, bulanıklık, pulp yoğunluğu, tane yoğunluğu, % katı ve tane boyut analizleri sırasıyla pH metre, nefolometre, lazer tane boyut ölçer ve piknometre cihazları kullanılarak ölçüldü. Serbest çökelme, flokülantla çökelme ve santrifüj deneyleri laboratuvar çapta yapıldı. Laboratuvar çalışmalarının sonuçlarına göre; flokülant tankları, tikiner, karıştırıcı ve dekanter santrifüjden oluşan bir pilot tesis, dizayn edildi. Pilot tesiste yapılan çalışmalar sonunda tikiner ve dekanter santrifüjün birlikte çalışması halinde katı/sıvı ayırımı daha iyi olduğu belirlenmiştir. Bu yolla atıkların akış miktarı saatte 200 m3'ten 20 m3 'e kadar düşürülebilmektedir.VI Dekanter santrifüjden atılan katılar yığılabilir veya stoklanabilir bir yapıdadır. Santrifüjden atılan sıvı başka bir işlem gerektirmeden tesiste yeniden kullanılmaya uygundur. Mevcut tesis için yeni bir de akım şeması önerilmektedir.